{"id":25309,"date":"2020-06-10T11:16:31","date_gmt":"2020-06-10T09:16:31","guid":{"rendered":"https:\/\/ofmconv.net\/santantonio-e-i-suoi-sermones\/"},"modified":"2020-06-10T11:19:31","modified_gmt":"2020-06-10T09:19:31","slug":"santantonio-e-i-suoi-sermones","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ofmconv.net\/pl\/santantonio-e-i-suoi-sermones\/","title":{"rendered":"\u015aw. Antoni i jego <i>Kazania<\/i>"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u201e\u2026brat Antoni, kt\u00f3remu Pan otworzy\u0142 umys\u0142, aby rozumia\u0142 Pismo \u015awi\u0119te i by wszystkiemu ludowi przepowiada\u0142 Jezusa w mowie s\u0142odszej nad mi\u00f3d i plaster miodowy\u201d (1 Cel, 18).<\/strong><\/p>\n<p>W blisko\u015bci \u015bwi\u0119ta \u015bw. Antoniego i 800-lecia jego wst\u0105pienia do Zakonu franciszkan\u00f3w \u2013 co mia\u0142o miejsce, wed\u0142ug niekt\u00f3rych historyk\u00f3w, latem 1220 r., po silnym prze\u017cyciu wzbudzonym w m\u0142odym kanoniku augustian\u00f3w Ferdynandzie przez pierwszych braci zabitych w Maroku \u2013 prze\u015bled\u017amy jego do\u015bwiadczenia w \u015bwietle jedynego dzie\u0142a, jakie po nim pozosta\u0142o: <em>Kaza\u0144 niedzielnych i \u015bwi\u0105tecznych<\/em>. Znajdujemy w nich obraz i odbicie ca\u0142ego \u017cycia Antoniego: kanonika augustian\u00f3w, brata mniejszego, mistrza i kaznodziei.<\/p>\n<p>We wprowadzeniu do tematu warto przywo\u0142a\u0107 cenny list, kt\u00f3ry \u015bw. Franciszek z Asy\u017cu napisa\u0142 do \u015bw. Antoniego \u2013 jak\u017ce wymowne zetkni\u0119cie si\u0119 intuicji Antoniego z rozeznaniem Franciszka! \u2013 nazywaj\u0105c go \u201emoim biskupem\u201d. W praktyce oznacza\u0142o to upowa\u017cnienie Biedaczyny, aby Antoni po\u015bwi\u0119ci\u0142 si\u0119 nauczaniu teologii w ustanowionym dla braci studium w Bolonii.<\/p>\n<p><em>Kazania<\/em> zawieraj\u0105 co\u015b z tych wyk\u0142ad\u00f3w dla wsp\u00f3\u0142braci zajmuj\u0105cych si\u0119 kaznodziejstwem. W prologu \u015bw. Antoni nakre\u015bla dwa cele, kt\u00f3re sk\u0142oni\u0142y go do napisania obszernego komentarza biblijnego: \u201ezbudowanie dusz oraz pocieszenie czytelnika i s\u0142uchacza\u201d. Brat z Lizbony, \u201eprzekonany modlitwami i mi\u0142o\u015bci\u0105 do braci\u201d (oto dlaczego pisze w bardzo kr\u00f3tkim czasie i nie wiadomo kiedy znalaz\u0142 na to czas w swojej ofiarnej pos\u0142udze w\u0119drownej trwaj\u0105cej zaledwie dziesi\u0119\u0107 lat \u017cycia franciszka\u0144skiego!), oddaje do r\u0105k wsp\u00f3\u0142braci godny podziwu materia\u0142 (zw\u0142aszcza komentarz do Ewangelii niedzielnych i \u015bwi\u0105tecznych), odpowiedni do dotarcia do r\u00f3\u017cnych kategorii spotykanych przez nich os\u00f3b. Antoni nie zapomina o zatroskaniu Franciszka: kaznodzieja \u201eprzemawia\u201d przede wszystkim swoim \u017cywym \u015bwiadectwem, nie wszczyna k\u0142\u00f3tni ani spor\u00f3w, jest uleg\u0142y wszystkim. Jest bratem mniejszym dla wszystkich.<\/p>\n<p>Nowo\u015b\u0107 <em>Kaza\u0144<\/em> polega na sposobie postrzegania ewangelizacji: Antoni, obok prezentowanych tre\u015bci, kieruje wzrok na protagonist\u00f3w, a mianowicie na kaznodziej\u00f3w i na wiernych odczuwaj\u0105cych potrzeb\u0119, by dotkn\u0119\u0142o ich s\u0142owo zbawienia. Owa wra\u017cliwo\u015b\u0107 pozbawia dzie\u0142o charakteru czysto doktrynalnego, tak jak modlitwy kierowane do Pana Jezusa na ko\u0144cu ka\u017cdego komentarza ukazuj\u0105 pragnienie rozpalenia w ka\u017cdym duchowo\u015bci zdolnej do wzniesienia si\u0119 na wy\u017cyny kontemplacji. Celem dzie\u0142a jest \u201edzieli\u0107 si\u0119\u201d s\u0142owem Bo\u017cym z m\u0105dro\u015bci\u0105, uczyni\u0107 je zrozumia\u0142ym i po\u017cytecznym dla \u017cycia, nawracaj\u0105cym serce na drog\u0119 prawdy ewangelicznej. Prowadz\u0105cym do Jezusa!<\/p>\n<p>Nie jest \u0142atwo \u2013 a dla nas przynajmniej nie od razu \u2013 wg\u0142\u0119bi\u0107 si\u0119 w <em>Kazania<\/em>, gdzie \u015bw. Antoni wykorzystuje ca\u0142\u0105 swoj\u0105 wcze\u015bniejsz\u0105 formacj\u0119 na s\u0142u\u017cb\u0119 zaanga\u017cowania ewangelizacyjnego w rodzinie franciszka\u0144skiej. Nale\u017cy bowiem pozna\u0107 kontekst kulturowy, teologiczny i ko\u015bcielny tamtych czas\u00f3w. Potrzebny jest tu pewien \u201einstrukta\u017c\u201d, kt\u00f3ry pozwoli nam zrozumie\u0107, w jaki spos\u00f3b pojmowano w\u00f3wczas komentarze do Pisma \u015awi\u0119tego (\u201eglosy\u201d), na jakim etapie rozwoju by\u0142a my\u015bl teologiczna, rozumienie Biblii odczytywane w czterech wymiarach (dos\u0142ownym, alegorycznym, moralnym, anagogicznym). Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, potrzebujemy \u201epodstawowego schematu\u201d, kt\u00f3ry obejmowa\u0142by tak\u017ce oryginalny spos\u00f3b, w jaki Antoni podchodzi do \u017ar\u00f3de\u0142 i postrzega opracowanie swojego dzie\u0142a. Nasz \u015bwi\u0119ty \u2013 doktor ewangeliczny (Pius XII, 16 stycznia 1946 r.) \u2013 staje si\u0119 \u201edoradc\u0105\u201d, wskazuj\u0105c w ka\u017cdym komentarzu to, co chce poruszy\u0107, i akcentuj\u0105c zmys\u0142 moralny swojej pracy, a\u017ceby przyj\u0119te s\u0142owo Bo\u017ce przekszta\u0142ca\u0142o \u015bwiadomo\u015b\u0107 i stawa\u0142o si\u0119 prawdziwym \u017ar\u00f3d\u0142em \u017cycia. Pos\u0142uchajmy \u015bw. Antoniego: Pismo \u015awi\u0119te jest \u017cyzn\u0105 gleb\u0105, kt\u00f3ra wydaje wpierw \u017ad\u017ab\u0142o, potem k\u0142os, a na koniec dojrza\u0142e ziarno w k\u0142osie. W tym tre\u015bciwym zdaniu zamieszczonym w prologu, czerpi\u0105cym motyw z ksi\u0119gi stworzenia, odnajdujemy trzy znaczenia tekstu biblijnego (alegoryczny, moralny, anagogiczny) powi\u0105zane z trzema cnotami teologicznymi (\u017ad\u017ab\u0142o \u2013 sens alegoryczny \u0142\u0105cz\u0105cy si\u0119 z wiar\u0105; k\u0142os \u2013 sens moralny wyra\u017caj\u0105cy mi\u0142o\u015b\u0107; ziarno \u2013 sens anagogiczny m\u00f3wi\u0105cy o nadziei). Jakie\u017c bogactwo! I tu potrzebujemy nieco odwagi: przy odrobinie cierpliwo\u015bci i przy \u201ewytrwa\u0142ej\u201d lekturze r\u00f3wnie\u017c my mo\u017cemy zag\u0142\u0119bi\u0107 si\u0119 w ksi\u0119g\u0119 <em>Kaza\u0144<\/em>, kt\u00f3ra by\u0107 mo\u017ce pi\u0119knie prezentuje si\u0119 jedynie w naszej prywatnej czy klasztornej bibliotece.<\/p>\n<p>Warto wreszcie uwypukli\u0107 podobie\u0144stwo czas\u00f3w Franciszka i Antoniego z naszymi czasami, je\u015bli chodzi o przepowiadanie s\u0142owa Bo\u017cego i podstawowe przygotowanie do pe\u0142nienia tego zadania. Pierwsza <em>fraternitas<\/em> od samego pocz\u0105tku przyj\u0119\u0142a \u2013 w stylu dawania \u015bwiadectwa \u201ew\u201d Ko\u015bciele, nie \u201eprzeciw\u201d Ko\u015bcio\u0142owi \u2013 uchwa\u0142y Soboru Latera\u0144skiego IV (1215 r.), kt\u00f3ry proponowa\u0142 reform\u0119 ca\u0142ej struktury ko\u015bcielnej, poczynaj\u0105c od odnowy sztuki kaznodziejskiej w oparciu o biskup\u00f3w i wyznaczonych przez nich wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w. Niebezpieczn\u0105 \u201ekonkurencj\u0119\u201d stanowi\u0142 w\u00f3wczas wzrost ruch\u00f3w heretyckich, o wiele bardziej aktywnych i zdolnych do wyja\u015bniania Pisma \u015awi\u0119tego w j\u0119zyku potocznym, przechwytuj\u0105cych potrzeb\u0119 odnowy ewangelicznej w\u015br\u00f3d ludu. By\u0142o to \u0142atwo odnoszone zwyci\u0119stwo heretyk\u00f3w, gdy\u017c duchowie\u0144stwo nie przodowa\u0142o w obyczajach, nie przepowiada\u0142o s\u0142owa Bo\u017cego, nie by\u0142o formowane.<\/p>\n<p>Dzi\u015b \u017cyjemy w posoborowym okresie \u201enowej ewangelizacji\u201d (por. Jan Pawe\u0142 II), odczuwaj\u0105cym potrzeb\u0119 \u2013 bardziej priorytetow\u0105 ni\u017c kiedykolwiek \u2013 przekazywania rado\u015bci Ewangelii za pomoc\u0105 odpowiedniego j\u0119zyka (por. Papie\u017c Franciszek, <em>Evangelii gaudium<\/em>). \u015aw. Franciszek zach\u0119ca nas, aby\u015bmy ukazywali to w\u0142asnym \u017cyciem <em>secundum formam sancti Evangelii<\/em> (jest to najbardziej udane kazanie!). \u015aw. Antoni pod\u0105\u017ca jego \u015bladem, k\u0142ad\u0105c nacisk na dobre przygotowanie, kt\u00f3re jest aktem mi\u0142o\u015bci do Pana Boga i do ludzi, a tak\u017ce okazj\u0105 do osobistego i wsp\u00f3lnotowego nawr\u00f3cenia. Chodzi o przekaz s\u0142owa Bo\u017cego w stylu i\u015bcie franciszka\u0144skim: z pokorn\u0105 serdeczno\u015bci\u0105, bez \u201eg\u00f3rnolotnych\u201d przem\u00f3wie\u0144 (najlepiej <em>verbum abbreviatum<\/em>), nawi\u0105zuj\u0105cy do konkretnego \u017cycia (wady i cnoty), po\u015bwiadczaj\u0105cy to wszystko osobistym i radosnym \u017cyciem brata mniejszego (por. <em>Regu\u0142a zatwierdzona<\/em>, III). Podczas ukazania si\u0119 w Arles \u015bw. Franciszek \u201eutwierdzi\u0142\u201d w tym \u015bw. Antoniego, g\u0142osz\u0105cego do wsp\u00f3\u0142braci kazanie o krzy\u017cu (fakt kilkakrotnie przytoczony w <em>\u0179r\u00f3d\u0142ach franciszka\u0144skich<\/em>).<\/p>\n<p>I jeszcze jedna my\u015bl: cech\u0105 kaznodziei jest umiej\u0119tne przej\u015bcie od studium do konkretnych potrzeb ludu. Jest czym\u015b pi\u0119knym my\u015ble\u0107 w ten spos\u00f3b o \u015bw. Antonim (<em>arca testamenti<\/em>, wed\u0142ug wyra\u017cenia Grzegorza IX), kt\u00f3ry potrafi\u0142 odej\u015b\u0107 \u201eod ksi\u0105\u017cki do t\u0142umu\u201d (por. A. RIGON, <em>Od ksi\u0105\u017cki do t\u0142umu. Antoni z Padwy i franciszkanizm \u015bredniowieczny<\/em>) i przemawia\u0107 j\u0119zykiem przyst\u0119pnym i zrozumia\u0142ym dla wszystkich. Jego nieuleg\u0142y rozk\u0142adowi j\u0119zyk jest dla nas wymownym znakiem tego, \u017ce ka\u017cdy z nas, g\u0142osz\u0105c kr\u00f3lestwo Bo\u017ce swoim \u017cyciem, czynem i s\u0142owem, mo\u017ce by\u0107 pokornym i skutecznym s\u0142ug\u0105 rado\u015bci p\u0142yn\u0105cej z Ewangelii. Nie zapominaj\u0105c jednak\u017ce przy tym o ogromnym zaufaniu, jakie ludzie wci\u0105\u017c pok\u0142adaj\u0105 w nas, zakonnikach, i b\u0119d\u0105c blisko nich, jak bracia postawieni dla ludu.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">Fr. Giovanni VOLTAN<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201e\u2026brat Antoni, kt\u00f3remu Pan otworzy\u0142 umys\u0142, aby rozumia\u0142 Pismo \u015awi\u0119te i by wszystkiemu ludowi przepowiada\u0142 Jezusa w mowie s\u0142odszej nad mi\u00f3d i plaster miodowy\u201d (1 Cel, 18). W blisko\u015bci \u015bwi\u0119ta \u015bw. Antoniego i 800-lecia jego wst\u0105pienia do Zakonu franciszkan\u00f3w \u2013 co mia\u0142o miejsce, wed\u0142ug niekt\u00f3rych historyk\u00f3w, latem 1220 r., po silnym prze\u017cyciu wzbudzonym w m\u0142odym [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":25304,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[144,149],"tags":[1723],"class_list":["post-25309","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-ufficio-comunicazioni-pl","category-wiadomosci","tag-ksiazka"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ofmconv.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25309","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ofmconv.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ofmconv.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ofmconv.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ofmconv.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=25309"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.ofmconv.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25309\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ofmconv.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/25304"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ofmconv.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=25309"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ofmconv.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=25309"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ofmconv.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=25309"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}