Pięć klasztorów, pięć rodzin franciszkańskich i osiem wieków obecności w Koprze. Od architektury po bezcenne księgi, i od ksiąg z powrotem ku tkance miejskiej – oto dziedzictwo, które wciąż tętni życiem.
W piątek 6 listopada 2026 r. w słoweńskim Koprze odbył się uroczysty wieczór jubileuszowy zatytułowany Franciszkański Koper, zorganizowany z okazji 800-lecia błogosławionej śmierci św. Franciszka z Asyżu. Spotkanie miało miejsce w reprezentacyjnej sali protokolarnej i wielofunkcyjnej św. Franciszka z Asyżu – dawnym kościele braci mniejszych konwentualnych. Wydarzenie w całości poświęcono odkrywaniu bogatego dziedzictwa duchowego, artystycznego oraz piśmienniczego rodzin franciszkańskich, które na przestrzeni stuleci współtworzyły tożsamość i oblicze miasta.
W ciągu wieków w Koprze obecnych było pięć gałęzi franciszkańskich: bracia mniejsi konwentualni przy kościele św. Franciszka, klaryski przy św. Klarze, tercjarze głagoliccy przy św. Grzegorzu, obserwanci przy św. Annie oraz kapucyni przy św. Marcie. Ta niemal ośmiowiekowa obecność zapisała głębokie karty w religijnej, kulturalnej, artystycznej, edukacyjnej i edytorskiej historii miasta.
W tym kontekście warto przywołać choćby dwie wybitne postacie spośród naszych współbraci: bł. Monalda z Kopru, XIII-wiecznego wybitnego prawnika i autora słynnego dzieła Summa Monaldina, oraz fr. Gabriele PULITIEGO, cenionego kompozytora i legendarnego organistę posługującego w tym mieście.
W murach dawnej świątyni franciszkańskiej, gdzie dziś znów można podziwiać średniowieczne przedstawienie Transitus Biedaczyny z Asyżu, fr. Miran ŠPELIČ OFM przybliżył zebranym bogatą tradycję biograficzną poświęconą Świętemu. Z kolei Gregor POBEŽIN omówił dzieła Legenda maior i Legenda minor św. Bonawentury jako bezcenne świadectwa epoki, w której powstały. W dalszej części Sara TURK MAROLT zaprezentowała historię średniowiecznych malowideł ściennych dawnego kościoła i klasztoru św. Franciszka – dzieł przez lata utraconych i zapomnianych, a dziś odkrytych na nowo. Na koniec Diana KOŠIR przedstawiła fascynujący przegląd najstarszych biografii św. Franciszka, które zachowały się pośród unikalnych skarbów bibliotecznych klasztoru św. Anny.
Wieczór, który poprowadził Peter ŠTOKA, uświetnił program poetycko-muzyczny. Wystąpił w nim Vid KARLOVŠEK, laureat prestiżowej nagrody Jenki 2026, a uczniowie lokalnych szkół średnich zinterpretowali wybrane teksty literackie. Oprawę muzyczną zapewnili natomiast artyści ze szkoły muzycznej w Koprze.
Organizatorem tego wyjątkowego wydarzenia była biblioteka centralna im. Srečko Vilhara w Koprze (Osrednja knjižnica Srečka Vilharja Koper), przy nieocenionym wsparciu publicznego instytutu ds. młodzieży, kultury i turystyki w Koprze.
Fr. Milan KOS, minister prowincjalny
