9 lutego 2026 r. grupa uczniów z jedenastu szkół katolickich na Malcie (podstawowych i średnich) wzięła udział w 14. szczycie „EkoSkola”. Tematem przewodnim tegorocznej edycji było: Wezwanie do odnowy naszego wspólnego domu: wizja św. Franciszka. Szczyt był częścią szerszego programu „EkoSkola”, prowadzonego na Malcie przez „Nature Trust – FEE Malta”, który jest częścią międzynarodowej inicjatywy „Eco-Schools”, realizowanej w kraju od 2002 r. Szczyt został zorganizowany we współpracy z sekretariatem ds. edukacji katolickiej na Malcie oraz z zakonnikami z prowincji braci mniejszych konwentualnych na Malcie. Wydarzenie odbyło się w centrum animacji i komunikacji w Birkirkara na Malcie.
Szczyt zbiegł się w czasie z peregrynacją relikwii św. Franciszka (kawałek miękkiej skóry baraniej, umieszczonej na ranie stygmatów na boku świętego) z bazyliki w Asyżu, co miało na celu uczczenie 800. rocznicy jego śmierci. Relikwia została przywieziona na Maltę przez franciszkanów i była wystawiana w różnych kościołach w kraju. Tak jak św. Franciszek został zraniony z miłości, tak dzisiaj nasz wspólny dom i jego mieszkańcy są zranieni i potrzebują opieki, współczucia i solidarności. Podczas sesji warsztatowej szczytu każdy uczeń napisał modlitwę do św. Franciszka, która zostanie umieszczona na grobie świętego. Pod koniec szczytu 54 uczestników, zainspirowanych encykliką Laudato si’ oraz prostym, pokornym i harmonijnym życiem św. Franciszka, przyjęło wspólną deklarację, będącą wynikiem dyskusji na dwa tematy. Deklaracja rozpoczyna się stwierdzeniem, że świat jest „naszym wspólnym domem”, o który należy dbać z szacunkiem i odpowiedzialnością. Ponadto zawiera zobowiązanie do przejścia od słów do czynów. Uczniowie przyrzekają dawać dobry przykład, nawet przy braku zainteresowania ze strony dorosłych, i wzywają Kościół lokalny oraz decydentów do zwrócenia uwagi na ich głos.
Pierwszy temat – Opieka nad najsłabszymi: sprawiedliwość, solidarność i godność ludzka
Uczniowie wskazali grupy najsłabszych często pozostające w cieniu: osoby z różnych kultur, osoby starsze, osoby borykające się z problemami zdrowia psychicznego oraz uczniowie czujący się wykluczeni. Zaproponowali, aby szkoły promowały integrację poprzez otwarty dialog, wspólne prace grupowe, systemy wsparcia rówieśniczego, bezpieczne przestrzenie, takie jak „chill rooms”, oraz lekcje dotyczące dobrego samopoczucia emocjonalnego, pomocy i różnorodności.
Sugerowali też systemy wsparcia, jak „przyjacielskie ławki”, obecność dorosłych pośród izolowanych uczniów oraz działania integracyjne. Promowali inicjatywy solidarnościowe, na przykład utrzymanie porządku w społeczności, zbiórki funduszy, odwiedziny w stołówkach w ramach wolontariatu i programy typu „People for Others”. Opowiadali się za bardziej sprawiedliwym społeczeństwem, które wspiera osoby żyjące od wypłaty do wypłaty, obniża ceny produktów z upływającym terminem przydatności do spożycia, zapewnia dostęp do szkoleń oraz gwarantuje równe wynagrodzenie i warunki dla wszystkich pracowników.
Drugi temat – Troska o stworzenie: klimat, różnorodność biologiczna i zrównoważone życie
Drugi temat dotyczył ochrony środowiska. Uczniowie domagali się większej liczby drzew i roślin, konkretnych działań przeciwko odpadom, kampanii segregacji śmieci i akcji sprzątania okolicy. Promowali ograniczenie produktów jednorazowego użytku, sugerując zniżki dla osób przynoszących własne pojemniki, wykorzystanie paneli słonecznych i energii morskiej oraz zrównoważoną mobilność, jak strefy dla pieszych, rowery i obowiązkowe wspólne przejazdy. Uczniowie zaproponowali również więcej ogrodów botanicznych, bezpiecznych obszarów dla fauny, kompostowników, ochrony rodzimych roślin, więcej fontann, zbiorników na deszczówkę i mniej betonu na placach zabaw. Sprzeciwili się szkodom dla różnorodności biologicznej, spowodowanym w szczególności przez gatunki inwazyjne i przez sprzedaż pamiątek wykonanych z chronionych roślin lub zwierząt. Zażądali ponadto konkretnej roli w procesach decyzyjnych, aby ich propozycje zostały włączone do polityki środowiskowej i społecznej kraju.
Fr. Allister M. AQUILINA OFMConv
asystent dyrektora ds. tożsamości i duszpasterstwa
w sekretariacie ds. edukacji katolickiej na Malcie
Fot. Ian Noel PACE z archidiecezji maltańskiej
ANGIELSKI – DECLARATION – SUMMIT EKOSKOLA >>>
