Dnia 30 września 2026 r. w siedzibie stowarzyszenia „Civita”, na tarasach Pałacu Generali przy placu Weneckim w Rzymie, zainaugurowano międzynarodową konferencję Michał Anioł i Rzym. Nieskończona miłość.
Prezes stowarzyszenia, dr Gianni LETTA, powitał uczestników konferencji dokładnie w tym miejscu, w którym niegdyś stał dom „boskiego mistrza” – przy ulicy Macel de’ Corvi, w pobliżu Forum Romanum i kolumny Trajana. W pełnym pasji przemówieniu podziękował organizatorom sympozjum za tak cenną inicjatywę, zrealizowaną przede wszystkim dzięki zapałowi niezależnej badaczki Valentiny SALERNO. Dom artysty, zburzony pod koniec XIX wieku pod budowę ogrodów oraz wznoszenie nowego Pałacu Generali, służył Michałowi Aniołowi zarazem jako mieszkanie oraz pracownia, w której tworzył wraz ze swoimi współpracownikami.
Miejscem obrad międzynarodowej konferencji, która odbyła się w dniach 1-2 października 2026 r., była monumentalna sala kompleksu św. Agnieszki za Murami w Rzymie, zarządzanego przez kanoników regularnych laterańskich Najświętszego Zbawiciela. Zakon reprezentował emerytowany opat, o. Franco BERGAMIN, który uroczyście otworzył sympozjum.
Po oficjalnych powitaniach inicjatorka konferencji złożyła hołd fr. Isidoro Liberale GATTI, archiwiście generalnemu Zakonu Braci Mniejszych Konwentualnych w latach 1974-1989. Był on autorem wydanej w 2014 r. publikacji pt. Michał Anioł Buonarroti – parafianin świętych Dwunastu Apostołów w Rzymie.
W wydarzeniu wzięli udział znawcy twórczości i życia BUONARROTIEGO reprezentujący różne dyscypliny: od świata akademickiego i artystycznego, przez historię, archiwistykę i literaturę, aż po nauki ścisłe oraz medycynę. Ta prestiżowa konferencja okazała się niezwykle ważna nie tylko ze względu na prezentację nowych odkryć, ale także z powodu sprostowania wielu fałszywych informacji dotyczących „boskiego artysty” i jego pobytu w Rzymie.
Pierwszym prelegentem konferencji był nasz współbrat, archiwista generalny Zakonu, fr. Domenico CASTIGLIONE, który wygłosił referat zatytułowany Michał Anioł i rzymska bazylika świętych Dwunastu Apostołów. W istocie BUONARROTI, mieszkając przy ulicy Macel de’ Corvi, należał do parafii świętych Dwunastu Apostołów. Jak wynika z dokumentacji archiwalnej, w dniach poprzedzających śmierć artysty opiekę nad nim sprawowali właśnie franciszkanie z tej bazyliki. Michał Anioł zmarł w swoim rzymskim domu 18 lutego 1564 r. Jego ciało zostało przeniesione do bazyliki świętych Dwunastu Apostołów przez współbraci z konfraterni św. Jana Florentczyków, do której należał. Tam zorganizowano czuwanie i tam też, po pierwszych egzekwiach, trumna spoczęła w tymczasowym depozycie. Następnie przewieziono ją do rodzinnej Florencji na uroczysty pogrzeb. Ostatecznym miejscem spoczynku artysty stała się bazylika Świętego Krzyża, również prowadzona przez braci mniejszych konwentualnych.
W drugiej części wystąpienia archiwista generalny skupił się na cenotafie znajdującym się w drugim krużganku klasztornym, przylegającym do muru bazyliki świętych Dwunastu Apostołów, który w 1823 r. przypisano Michałowi Aniołowi. Tej złożonej kwestii poświęcony jest artykuł fr. CASTIGLIONE pt. Sporny cenotaf, opublikowany w 2025 r. na łamach naukowego czasopisma Zakonu Braci Mniejszych Konwentualnych „Miscellanea Francescana”.
Przypomnienie tych historycznych wydarzeń stało się okazją do złożenia hołdu i wyrażenia wdzięczności genialnemu parafianinowi świętych Dwunastu Apostołów. Podobny akt wdzięczności miał miejsce 24 lata po śmierci artysty za sprawą franciszkańskiego papieża, wielkiego Sykstusa V (Felice PERETTI). To właśnie on doprowadził do wzniesienia kopuły bazyliki św. Piotra na Watykanie według projektu Michała Anioła, czego trzej poprzedni papieże nie odważyli się podjąć ze względu na techniczną złożoność dzieła i ogromne koszty.
W 1564 r. fr. Felice PERETTI, późniejszy papież Sykstus V, pełnił ważną funkcję prokuratora generalnego przy San Salvatore in Onda, odpowiadając za kontakty Zakonu ze Stolicą Apostolską. Pod nieobecność w Rzymie generała Zakonu, fr. DE’ SAPIENTI, to na nim spoczął obowiązek przekazania wiadomości o śmierci artysty papieżowi Piusowi IV. Następnie fr. PERETTI osobiście czuwał nad ciałem Michała Anioła złożonym w kompleksie bazylikalnym – w miejscu, w którym sam mieszkał jako zakonnik i przełożony.
Biuro ds. komunikacji
