W dniach 25-30 września 2026 r. odwiedziłem Szwecję, a konkretnie trzy miejscowości: Lund, Jönköping i Vadstenę.
Do Lund franciszkanie przybyli w 1236 r. W tym okresie było to najważniejsze miasto Danii – to stąd arcybiskupi sprawowali władzę kościelną nad całą Skandynawią. Od XIII do XV wieku w lokalnej katedrze odbywały się koronacje królów duńskich. Ostatnia miała miejsce w 1406 r., kiedy koronowano żonę Eryka Pomorskiego. Notabene, grób króla Eryka znajduje się w Darłowie, gdzie posługują nasi współbracia.
W 2016 r. Lund odwiedził papież Franciszek w ramach przygotowań do obchodów 500-lecia reformacji. Mnie udało się tutaj zwiedzić katolicki kościół parafialny św. Tomasza z Akwinu, średniowieczną katedrę (obecnie luterańską) oraz dwa historyczne miejsca: ulicę Klasztorną (Klostergatan), przy której działała otwarta przez franciszkanów uczelnia, oraz ulicę Franciszkańską (dosłownie „ulicę Szarych Braci” – Gråbrödragatan), przy której do czasów reformacji znajdował się klasztor franciszkański.
Najważniejszym punktem mojej wizyty w Lund było jednak spotkanie z katolicką wspólnotą Franciszkańskiego Zakonu Świeckich oraz z luterańskim „Trzecim Zakonem Franciszkańskim” (FTO), powstałym na fundamencie anglikańskiego Third Order of the Society of St. Francis (TSSF). Spotkanie rozpoczęliśmy nowenną przed uroczystością św. Franciszka w kościele luterańskim św. Jana (St. Hans kyrka), po czym odbyła się prezentacja inicjatywy Spirito di Assisi. Nie zabrakło oczywiście spotkania przy stole, które na całym świecie stanowi najbardziej praktyczny wymiar dialogu. Na koniec, podczas uroczystych nieszporów w formie Transitus, zapaliliśmy Światło z Asyżu. Za katolicką grupę franciszkańską odpowiedzialny jest fr. Władysław MĘŻYK pracujący w Jönköping, któremu z serca dziękuję za zorganizowanie tego ekumenicznego spotkania.
Kolejnym etapem podróży było Jönköping, do którego pierwsi franciszkanie dotarli i gdzie założyli klasztor już w 1283 r. Jeśli chodzi o czasy współczesne, według dostępnych danych parafia św. Franciszka powstała tutaj w 1950 r., natomiast opiekę nad nią franciszkanie przejęli w 1990 r. Sam klasztor erygowano w 1992 r. Parafia ma charakter wielonarodowościowy, a duszpasterstwo prowadzone jest w językach: szwedzkim, arabskim, angielskim, polskim, słoweńskim i hiszpańskim. Liturgie sprawuje się zarówno w obrządku rzymskim, jak i w obrządkach wschodnich.
Tutejszą wspólnotę tworzą: fr. Rafał ZARZYCKI (gwardian), fr. Joseph Maria NILSSON (proboszcz) oraz fr. Władysław MĘŻYK. Bracia przyjęli mnie „po królewsku” – poczułem się niemal jak Carolus Gustavus…
Podczas wszystkich niedzielnych Mszy św. wygłosiłem kazania nawiązujące do franciszkańskiego jubileuszu i, oczywiście, do Spirito di Assisi. W Jönköping od tego dnia płonie Światło z Asyżu.
Ostatnim punktem mojej szwedzkiej wyprawy było spotkanie z siostrami brygidkami w Vadstenie. Głównym charyzmatem tego zakonu jest działalność ekumeniczna. Wraz z fr. Władysławem MĘŻYKIEM sprawowaliśmy Eucharystię, podczas której zapaliliśmy Światło z Asyżu. Siostry umieszczą tę lampę w swojej kaplicy na ołtarzu i będą ją zapalać podczas nabożeństw ekumenicznych, które odbywają się w Vadstenie. Co najważniejsze, siostry obiecały modlitwę w intencji naszej działalności ekumenicznej i międzyreligijnej.
Jako ciekawostkę chciałbym zaznaczyć, że Vadstenę odwiedził w 1989 r. papież Jan Paweł II. W sumie udało mi się więc odwiedzić i propagować dialog ekumeniczny w duchu Asyżu w dwóch miejscach, które w przeszłości gościły papieży. Poza tym spotkałem się z ludźmi, z nieco już starszego pokolenia, którzy pamiętali naszego współbrata i prekursora franciszkańskiej działalności na rzecz dialogu, fr. Massimiliano MIZZI.
Nic nie dzieje się przypadkowo. Pomimo naszej niewielkiej liczby, duch franciszkański w Szwecji żyje, a nawet się rozwija. Stąd zamieszczona w tytule fraza w języku szwedzkim, której tłumaczenie teraz zdradzam: „ekumeniczny pomost Szarych Braci”!
Fr. Sławomir KLEIN, delegat generalny ds. ekumenizmu i dialogu międzyreligijnego (EDI)
